VAN DE ZIEKTE, DIE ALCOHOLISME HEET.

De Twaalf Stappen om te komen tot een leven, dat niet langer wordt beheerst door de zucht naar drank, zijn vastgesteld op grond van ervaringen van tienduizenden alcoholisten.
Zij vormen een program zij zijn als geheel tevens een geneesmethode. In de werkgroepen van A.A. ( Anonieme Alcoholisten ) is geconstateerd dat alcoholisten, die bereid zijn deze twaalf stappen te doen en daartoe de hulp aanvaarden die nodig is, de drank te laten staan. Maar wie na een paar weken of maanden denkt, dat die twaalf stappen niet zo precies meer volgehouden behoeven te worden, valt onherroepelijk terug in de oude kwaal.

Alcoholisten zijn patiënten , die niet beseffen hoe ernstig ziek ze zijn. Men heeft hen wel gezegd, dat ze de borrel moeten laten staan en zelfs vinden zij echt ook wel, dat het beter zou zijn om dit te doen, maar het lukt eenvoudig niet. Het kan ook niet zonder meer lukken, want de aard van de ziekte maakt , dat de zucht naar drank onoverkomelijk wordt, zodra de eerste kleine hoeveelheid alcohol is geproefd, of soms alleen maar geroken. Van dat ogenblik af kunnen zij zich niet langer verzetten tegen het verlangen naar drank. Zij moeten drinken. Het is geen gebrek aan wilskracht, het is ook geen slapheid die men als oorzaken zou kunnen aanmerken. Nee, het komt door de kwaal, door het alcoholisme.

Alcoholisme tast wel niet iedereen aan, die alcohol gebruikt, maar grijpt toch om zich heen zonder aanzin des persoons. De patiënt kan ongeschoold arbeider zijn, de moeder van een gezin, dat maar met moeite kan rondkomen, doch het kan net zo goed iemand zijn met een lange academische opleiding, een arts, een professor of een grote zakenman of –vrouw. Maar ‘t kan net zo goed een vertegenwoordiger van een klein bedrijf overkomen, of een verpleegster, of een kantoorbediende, of iemand die met handenarbeid de kost moet verdienen. De ziekte grijpt langzaam, doch onafwendbaar haar prooi. En het is heel erg, waneer dat gebeurt, want dan begint de lijdensgeschiedenis, die een mensenleven verbitterd. De getroffene zelfs, zijn of haar gezin, werkkring en familie gaan eronder gebukt. Telkens weer mislukken alle pogingen om van de drank af te komen. Maar erger is het, als het slachtoffer, noch de naaste omgeving beseffen, dat hier sprake is van een veel voorkomende, zij het zeer ernstige ziekte. Herstel is onmogelijk, zolang de patiën-ten zelfs niet weten, dat zij ziek zijn en dus niet alles op alles kunnen zetten om te herstellen. Zoals een suikerzieke, een nierpatiënt, een hartlijder weten, dat zij ziek en dus de leefregels volgen, die hun dokter voorschrijft.

In 1935 hebben een effectenmakelaar en een chirurg, ( Film Bob en Bill ) beiden totaal verslaafd aan de drank, na een gesprek over de wanhopige ellende ,waartoe zij steeds weer vervielen, elkaar gesteund in een poging om ieder voor zich nuchter te blijven door de andere te helpen in de strijd om nuchter te zijn.’Op eigen kracht komen wij er toch niet’, redeneerden zij. Dit gesprek werd enkele weken later gevolgd door de oprichting van een groep van alcoholisten, die de drank wel wilden laten staan , maar daartoe persoonlijk niet in staat waren. Men besloot tot een zeer nauwe, onderlinge samenwerking.

Op dat ogenblik ontstond de vriendenkring van ‘Anonieme Alcoholisten’, die van Akron (Ohio) uit, overal in Amerika en later ook daarbuiten werkgroepen zou stichten om alcoholisten gelegenheid te bieden, herstel van hun ziekte te vinden. In deze werkgroepen is de geneesmethode van de Twaalf Stappen ontwikkeld en vele honderdduizenden – de A.A. telt alleen in Amerika meer dan 1 miljoen leden – zijn tot lichamelijk en maatschappelijk herstel gekomen.

Wij wijzen hier met diepe ernst en grote nadruk op, omdat wie die weet, de Twaalf Stappen met andere ogen nog eens zal lezen, hoewel een eerste opwelling misschien geweest is:
‘Dat is niets voor mij’.

Alcoholisme, de ziekte, blijkt tweeërlei oorzaak te hebben. Allereerst is de patiënt – hoe vreemd dat ook klinkt – overgevoelig voor alcohol. Zoals iemand overgevoelig kan zijn voor bloeiend gras (hooikoorts) of voor primula’s (eczeem). Die overgevoeligheid kan ontstaan door organische gebreken (epilepsie b.v.) maar ook door langdurig en intensief alcoholgebruik. Maar bovendien heeft alcoholisme vrijwel altijd ook een psychische oorzaak. Op de een of andere manier is het evenwicht tussen lichamelijk en geestelijk welzijn bij een patiënt (e) verstoord. Een psychische oorzaak brengt hem/haar tot drinken en het lichaam reageert daarop door overgevoelig te worden. Zodra dit het geval is, doen zich symtomen voor, die men bij elke alcoholpatiënt onmiddellijk kan waarnemen.
Wij noemen er enkele:
- Zij hebben hun drinken niet meer onder controle en blijven drinken, ook al valt er niets meer te ‘vieren’ of nergens meer te    treuren.
- Zij drinken ‘schielijker’dan anderen in hun gezelschap.
- Zij drinken op tijden , dat zij zouden moeten werken.
- Vaak weten zij, als wij weer nuchter zijn, niet meer wat zij in dronken toestand hebben gedaan.
- Zij hebben ‘s morgens drank nodig om aan het werk te kunnen gaan.
- Zij ‘snakken’ naar alcohol lang vóór het ‘bitteruur’.
- Zij zeggen, dat zij de drank best kunnen laten staan, maar zij doen het niet of houden het niet vol. Werk en gezin worden    verwaarloosd voor drank.
- Zij worden stuurlos, verbitterd, eenzaam.

Zulke patiënten biedt A.A. nu als geneesmethode de Twaalf Stappen. Niet één of twee Stappen, maar Twaalf! En die Twaalf Stappen zijn als spaken in een wiel. Gezamenlijk maken zij het wiel sterk en geven zij stabiliteit. Elk afzonderlijk hebben zij praktisch geen nut. Men moet deze Stappen dus zien als één geheel. Zij vormen tesamen de ge-dachtenwereld van waaruit een alcoholpatiënt (e) zich een nieuw leven kan opbouwen, als die Stappen één voor één zijn gedaan.

Laat ons deze richtlijnen nu heel in het kort uiteen mogen zetten:

Het begint met de erkenning , dat alcoholisten tegenover de drank, die hun leven stuurlos maakt, machteloos zijn.

Dat is een betekenis van onmacht waartoe iemand moet komen, die meent dat het juist de drank is, die nog enige ‘kleur’ aan het leven geeft. Een borrel geeft zo’n sterk gevoel! Onder de borrel worden de beste voornemens gemaakt , al worden die nooit gerealiseerd.

Toch vraagt A.A. zo iemand uit eigen vrije wil deze bekentenis af te leggen. De eerste Stap is heel mogelijk. Zij eist inzicht in eigen levenswijze; ze eist dat men zichzelf leert zien, zoals men is.

Dan volgt het vragen en aanvaarden van hulp, zodra de zieke heeft erkend ziek te zijn. De Twaalf Stappen spreken over God, hoe ook ieder van ons Hem persoonlijk aanvaardt. Gedoeld wordt op de – zo u wilt – een Hogere Macht,
Die de patiënt in zijn of haar leven, al is het misschien wel onbewust, heeft leren aanvaarden. In A.A. redetwist men niet over geloofs – of levensovertuigingen. Het gaat erom dat men gebruik wil maken van een Macht, die sterker is dan die persoonlijke kracht. Het is niet belangrijk hoe men die Macht persoonlijk wil zien, aanduiden of beleven. Die macht oefent op lichaam en geest dezelfde zegenrijke invloed uit , die een arts kan geven op een zieke, als deze zich in vertrouwen aan zijn leiding overgeeft. Door die Macht in zijn leven te aanvaarden wordt het een alcoholist (e) mogelijk schoon schip te maken. De patiënt gaat begrijpen dat hij van zijn toekomst nog iets kan terechtbrengen, als hij bereid is ook van zijn verleden te herstellen wat mogelijk is. Want er zijn schulden over, en onrecht wacht op herstel. Wie dit zo ervaart, voelt spijt over het falen in het verleden wil een ander, gelukkiger mens worden.

De laatste Stap wijst op het nieuw – verworven inzicht, dat men dit ‘beter’leven alleen kan volhouden, als men er iets voor over heeft. Als men ervoor wil blijven vechten. En men vecht het best, door een lotgenoot te helpen de drank te laten staan.

Of deze ‘Amerikaanse Stappen’ ook buiten Amerika kracht hebben ?

De A.A. in Nederland telt duizenden leden, die sedert jaren, dank zij deze ‘Amerikaanse Stappen’, nuchter blijven. Zij hebben de fouten van het verleden afgeboekt ; bekleden opnieuw een maatschappelijk positie en blijven andere alcoholisten helpen. Dit laatste houdt hen staande en dat weten zij.

De Twaalf Stappen kunnen voor iedere alcoholist ( e ) de weg naar herstel vormen. Maar, men moet die stappen vrijwillig doen!